Kamocki Stanisław Józef Juliusz, malarz, grafik, ur. 18 XI 1875, Warszawa, zm. 10 VII 1944 Zakopane, syn architekta Kazimierza i Joanny z domu Drahol; od 1912 żonaty z Zofią z Zathey’ów. Początkowo rysunku uczył się u swego ojca. Po ukończeniu szkoły realnej studiował w krak. SSP: od 1891 u F. Cynka, I. Jabłońskiego i J. Unierzyskiego (w 1894 medal br.), w 1. 1895-1899 u L. Wyczółkowskiego, w 1899/1900 u J. Malczewskiego, w 1. 1897—1900 u J. Stanisławskiego (corocznie nagradzany medalem sr.).
Po ukończeniu ASP otrzymał dwukrotnie stypendium na studia w Paryżu, gdzie przebywał w 1901 – 1902. W 1904/05 i 1911 zwiedzał Włochy, był tam ponownie w 1924; oglądał też galerie sztuki w Niemczech i Szwajcarii. Mieszkał stale w Krakowie. W 1908 został profesorem w Szkole Sztuk Pięknych dla Kobiet M. Niedzielskiej w której pracował zapewne do 1910. W 1. 1915—1918 walczył pod nazwiskiem Stefan Kozłowski w I Brygadzie Legionów Pol. Od 1919 miał katedrę pejzażu na ASP w Krakowie (profesor nadzwyczajny od 1 III 1920, zwyczajny od 1 X 1937). Jako pedagog kontynuował program Stanisławskiego, prowadząc szkołę pejzażową. Wyjeżdżał ze studentami na plenery, m.in. w 1929/30 do Radziszowa, w 1932 Krościenka. W Zakopanem na Harendzie prowadził stałe kursy pejzażowe. Miał też dom na Kasprusiach, w którym gromadził przedmioty sztuki ludowej. Po zamknięciu przez Niemców w 1940 ASP uczył w Stadtische Handwerker- und Kunstgewerbeschule w Krakowie, a od 1942 w Państw. Szkole Góralskiej Sztuki Ludowej w Zakopanem.
Kamocki Stanisław należał od 1906 do Tow. Art. Pol. Sztuka, do Tow. Pol. Sztuka Stosowana, w 1. 1911 — 1918 był członkiem Vereinigung Bildender Kunstler Óster-reichs-Wiener Secession; należał też do Zw. Powsz. Art. Pol. w Krakowie (w 1912 był w składzie sądu polubownego), do Tow. Sztuka Rodzima (w 1921 był skarbnikiem), do warsz. TZSP; w 1925 został przedstawicielem Tow. Sztuka Podhalańska na Kraków. Był członkiem ZZPAP, w imieniu którego podpisał w 1929 protest przeciwko polityce wystawienniczej TPSP.
Kamocki brał udział w wielu wystawach. Debiutował w 1899 w TZSP. Wielokrotnie wystawiał z Tow. Art. Pol. Sztuka w kraju (od 1901) i zagranicą (m.in. 1908 Wiedeń, 1910 Budapeszt, Wenecja, 1913 Berlin, 1927 Praga), następnie w wystawach organizowanych przez TOSSPO (m.in. 1933 Moskwa, 1935 Pittsburg, Bruksela, 1939 Nowy Jork). Wystawy indywidualne K.: 1917 TZSP Warszawa, 1920 i 1935 TPSP Kraków, 1946 Zakopane i Kraków, 1950 Gorzów, 1951 Warszawa (powtórzona jako wystawa objazdowa w ramach Festiwalu Sztuki Sopot 1952).
Stanisław Kamocki był najwybitniejszym uczniem Stanisławskiego, bliski mu przez umiłowanie przyrody, wrażliwość obserwacji i uczuciowy stosunek do krajobrazu wsi polskiej. Łany zboża, zagony ziemniaków, stogi siana, drzewa, dworki, wiejskie kościółki, oglądane w różnych porach roku, to główne tematy jego o-brazów {Kościół w Woli Radziszowskiej, inaczej Po burzy, 1907, MNK, Wiosenny owies, 1904, MNP, Kalwaryjska Góra, 1908, MN Wrocław). Tematów tych szukał wędrując po zapadłych wsiach Podola, Wołynia, Spiszą, Orawy, a szczególnie ziemi podkrakowskiej i podhalańskiej. Obrazy te, często o dużych rozmiarach, malował zwykle w plenerze czasem tam wystawiał obrazy na sprzedaż .W 1. dwudziestych pojawiły się w jego twórczości martwe natury, a w czasie 2. wojny światowej — widoki Krakowa. W późniejszym okresie życia namalował autoportret (MNK).
W pierwszym okresie twórczości, sprzedaż obrazów nie przynosiła mu dużo zysków ( przypadającym na 1. 1900—1915), K. malował zwykle na płótnie gęstą pastą ol., którą nakładał obficie, uzyskując efekt konkretnej materialnej powierzchni malarskiej (Ziemniaki MNK). W obrazach z tego czasu natężenie światła jest równomierne, a gama barwna niezbyt szeroka — w krajobrazach letnich stosował ciężkie zielenie o niezbyt silnym napięciu walorowym, w zimowych — złotawo błękitne lub szarosiwe. Mimo studiów w Paryżu K. nie poddał się wpływowi impresjonizmu. Posługiwał się na ogół barwami lokalnymi i pozostał wierny przedmiotowi. Wpływ secesji zaznacza się bardzo nieznacznie w dekoracyjnym układzie kompozycji (Klasztor w Czernej, ok. 1905, Muz. Górnośląskie, Bytom). W drugim, znacznie dłuższym lecz słabszym okresie twórczości K. używał jako podobrazia przeważnie tektury. Środki artystyczne uległy uproszczeniu; zarówno bryła jak i przestrzeń jest traktowana płasko. Farba kładziona pobieżnie, szerokimi pociągnięciami pędzla, tworzy matową powierzchnię obrazu (W ogrodzie, sygn., MNW).
Kamocki działał także jako grafik, W 1900 wykonał w litogr. barwnej plakat anonsujący bal ASP, w 1909 plakat wystawy dzieł artystów morawskich i pol. w Hodoninie na Morawach. (W 1912 jego plakaty były na 40. wystawie Secesji w Wiedniu). W 1. 1906— 1908 robił dla kabaretu Zielony Balonik w Krakowie ilustracje i karykatury (Projekt restauracji Wawelu, repr. Świat, 1906 nr 24, s. 15) do programów oraz dekoracje; m.in. wykonał projekt pierwszej szopki, wzorowanej na kościele w Modlnicy i wystawionej w lutym 1906. Projektował okładki zeszytów Pol. Sztuki Stosowanej (pokazane w Warszawie w 1908 na wystawie tego stowar2yszenia). W Tece chromo-litografii wykonanej w 1911 na XI zjazd lekarzy i przyrodników w Krakowie jest jego litogr. Kościół Św. Barbary, a w Tece Sekcji Plastyków Legionistów (Kr. 1934) 2 autolitogr. Ponadto w 1910 na Powsz. Wystawie Sztuki Pol. we Lwowie pokazał meble projektowane wspólnie z S. Filipkiewiczem.
Sprzedaż wielu obrazów skierowana była do instytucji takich jak: Muz. Okręgowe Bielsko-Biała — Obłoki przed burzą, ol., tektura, sygn.; Muz. w Bochni — Autoportret, rys. oł., sygn.; Muz. im. L. Wyczółkowskiego Bydgoszcz — Stary most, ol., Kościół w Sieniawie, ol.; Muz. Górnośląskie Bytom — Z mojego pokoju, ol., sygn., przed 1913, Drzewa w Libuszy, ol., dykta, sygn., Kościół w Libuszy, ok. 1923, Cmentarz kościelny, ol., dykta, sygn., ok. 1926; Muz. w Częstochowie — W słońcu, ol. tektura, Samotna grusza, ol.; MN Gdańsk — Pejzaż podkrakowski, ol. tektura, sygn.; MN Kielce — Lato, ol. papier, sygn., Przedwiośnie na Podgórzu, ol. tektura, sygn., Widok z mojego ogródka, ol. dykta, sygn., Wisła pod Sandomierzem, ol. tektura, sygn.; MNK — 18 obrazów ol. oraz depozyt rodziny Pochwalskich ponad 20 obrazów; Oddz. Czapskich — Kościół w Woli Radziszowskiej, rys. oł., Wikarówka przy kośc. Mariackim w Krakowie, akw., sygn.; Państw. Zb. na Wawelu — Wisła pod Sandomierzem, ol. tektura; Muz. w Lesznie — Podwórko sąsiada, ol., sygn.; Muz. Okręgowe Lublin — Widok na Hawrań i Murań, ol., sygn., Kościółek w Zakopanem, ol. dykta, sygn., Kościół wiejski, ol., sygn., 1905; Muz. Śląska Opolskiego Opole -Kopy siana, ol., sygn., Słoneczny dzień, ol.; MNP — Wiosenny owies, ol., sygn., 1904, Przed kościołem (Modlnica pod Krakowem), ol., sygn., 1905, Krajobraz z okolic Kalwarii Zebrzydowskiej, ol., sygn., ok. 1908; Muz. w Sandomierzu — Widok na Sandomierz, ol. tektura, sygn.; Muz. Pomorza Środkowego Słupsk — Widok na kościół w Bieczu, Czarny Staw, oba ol., sygn., Widok kościoła w Wiśniczu, akw., sygn.; MN Szczecin — Krajobraz, ol.; Muz. Okręgowe Toruń — Jabłka i dynie, ok. 1926, Krzęcin — pejzaż podkrakowski, 1937; MNW — Sad, ol. tektura, W ogrodzie, ol. tektura, sygn., Widok Sandomierza, sygn., Roztopy, sygn., Dworek jesienią, sygn., 1908, Wiosenny owies, ol., 1907, Pejzaż, sygn., Martwa natura, ol.; Lw. Galeria Obrazów — Most na Sekwanie, ol., sygn., Kwitnąca jabłonka, ol., 1906, Pejzaż z kopkami, ol., Pejzaż (Kłosy), ol., sygn.; Muz. Tatrzańskie Zakopane — Lato w Zakopanem ol.; Muz. Kornela Makuszyńskiego Zakopane — Kwiaty, ol.
Kilkadziesiąt obrazów Kamockiego zaginęło w czasie 2. wojny światowej, m.in.: Port francuski, ol. tektura, Widok na most kamienny przez Sekwanę, ol. deska (oba skradzione w 1943 z Muz. Wielkopolskiego, Poznań).
Źródło:Słownik Artystów Polskich